Gryzonie w ogrodzie: Sprawdź, kogo spotkałeś!

Gryzonie w ogrodzie: Familiada rzuciła wyzwanie ankietowanym!

Pytanie o gryzonie, które można spotkać w ogrodzie, to prawdziwy klasyk teleturnieju "Familiada". Ileż to razy zastanawialiśmy się, jakie odpowiedzi padły w ankiecie? Zawsze fascynuje nas ta mieszanka powszechnej wiedzy, potocznych skojarzeń i czasem… zupełnych pomyłek! Wśród najczęściej wskazywanych przez uczestników odpowiedzi, które zdobywały najwięcej punktów, królowały takie zwierzątka jak:

• Mysz zdecydowanie numer jeden, bo kto by nie spotkał myszy w pobliżu swojego ogrodu?
• Kret tutaj już zaczyna się robić ciekawie, bo choć kret jest częstym gościem (a raczej jego kopce), to biologicznie nie jest gryzoniem. Ale kto by się tam przejmował szczegółami, gdy liczy się popularność odpowiedzi!
• Nornica kolejny pewniak, który faktycznie lubi podgryzać korzonki.
• Szczur niestety, czasem i ten nieproszony gość pojawia się w ogrodach, zwłaszcza tych bliżej zabudowań.
• Karczownik mniejszy kuzyn bobra, który potrafi narobić sporo szkód pod ziemią.
• Wiewiórka często pojawia się jako odpowiedź, choć jej obecność w ogrodzie jest bardziej związana z drzewami.
• Jeż podobnie jak kret, jeż nie jest gryzoniem, a ssakiem owadożernym, ale jego sympatyczny wygląd sprawia, że często ląduje na liście odpowiedzi.

Jak widzicie, lista ta pokazuje, że potoczna wiedza miesza się tutaj z faktami, a czasem nawet z biologicznymi pomyłkami. Ale o tym za chwilę!

Familiadowe mity o gryzoniach: prawda czy fałsz?

Często w "Familiadzie" padają odpowiedzi, które wydają się oczywiste, ale czy na pewno są poprawne biologicznie? Weźmy na przykład kreta. Choć jego charakterystyczne kopce ziemi są nieodłącznym elementem krajobrazu wielu ogrodów, kret nie jest gryzoniem. To ssak owadożerny, który żywi się głównie dżdżownicami i larwami owadów, takimi jak pędraki. Jego podziemne tunele, choć uciążliwe dla trawnika, nie są dziełem gryzonia.

Podobnie sprawa ma się z jeżem. Ten kolczasty ssak, który nocami przemierza ogrody w poszukiwaniu owadów, ślimaków i innych drobnych bezkręgowców, również nie należy do gryzoni. Jest kolejnym przedstawicielem ssaków owadożernych. Warto o tym pamiętać, bo choć oba zwierzęta często pojawiają się w odpowiedziach ankietowanych, ich przynależność gatunkowa jest inna.

Wiewiórka: uroczy gość czy sprytny szkodnik?

Wiewiórka pospolita to prawdziwa gwiazda naszych parków i coraz częściej ogrodów, zwłaszcza tych obfitujących w drzewa. Jej zwinność i rudy ogon potrafią zachwycić, a obserwowanie, jak chowa zapasy na zimę, jest czystą przyjemnością. Wiewiórki odgrywają też pewną pożyteczną rolę zakopując orzechy i nasiona, przyczyniają się do rozsiewania drzew. Jednakże, gdy tylko poczują się zbyt pewnie w naszym ogrodzie, mogą stać się uciążliwe. Potrafią wyjadać owoce z drzew, niszczyć młode pędy, a także podkradać karmę z ptasich stołówek. Wiewiórka to więc taki dwuznaczny lokator z jednej strony uroczy, z drugiej potrafiący sprawić kłopoty.

Prawdziwi mieszkańcy: przewodnik po gryzoniach w Twoim ogrodzie

Skoro już wiemy, kto z kim jest mylony, przyjrzyjmy się bliżej tym gatunkom, które faktycznie należą do rzędu gryzoni i często goszczą w naszych ogrodach. Poznanie ich zwyczajów pomoże nam lepiej zrozumieć, z kim mamy do czynienia i jak sobie z tymi lokatorami radzić.

Nornica ruda: cichy niszczyciel korzeni i cebulek

Nornica ruda to jeden z najczęściej spotykanych gryzoni w polskich ogrodach. Jest niewielka, z krótkim ogonem i dużymi oczami. Preferuje tereny z gęstą roślinnością, gdzie może znaleźć schronienie i pożywienie. Jej głównym przysmakiem są korzenie roślin, młode pędy, kora drzew i krzewów owocowych, a także cebulki kwiatowe. Podgryzając korzenie, nornica może doprowadzić do obumierania nawet sporych roślin, a zjedzone cebulki to prawdziwa zmora ogrodników-hobbystów. Często drąży podziemne korytarze, które mogą osłabiać systemy korzeniowe.

Karczownik ziemnowodny: większy kuzyn nornicy i jego podziemne królestwo

Karczownik ziemnowodny, zwany czasem szczurem wodnym (choć nie jest to szczur!), jest większym kuzynem nornicy. Jego budowa ciała jest bardziej krępa, a ogon krótszy niż u nornicy. Karczownik preferuje wilgotne tereny, często w pobliżu zbiorników wodnych, ale bez problemu zadomowi się także w ogrodzie, zwłaszcza jeśli jest tam wilgotno i jest dużo roślinności do schowania się. Podobnie jak nornica, jest groźny dla korzeni roślin, drzewek owocowych i krzewów. Potrafi zniszczyć całe rabaty kwiatowe, zjadając cebulki i podgryzając korzenie. Jego obecność zdradzają charakterystyczne otwory wejściowe do nor, często nieco większe niż te nornic.

Mysz polna i zaroślowa: czym się różnią i gdzie je spotkasz?

Mysz polna i mysz zaroślowa to dwa gatunki, które często mylimy, a które równie często pojawiają się w naszych ogrodach. Mysz polna jest nieco większa, z dłuższym ogonem i zazwyczaj ma charakterystyczną, ciemniejszą plamkę na piersi. Preferuje otwarte przestrzenie, pola, łąki, ale chętnie zasiedla też skraje lasów i ogrody. Mysz zaroślowa jest mniejsza, z krótszym ogonem i żyje głównie w zaroślach, krzewach i gęstej roślinności ogrodowej. Oba gatunki mogą być uciążliwe myszy potrafią przegryzać kable elektryczne (np. w systemach nawadniania czy oświetlenia), niszczyć instalacje, a także zanieczyszczać altany, domki narzędziowe czy szopy swoimi odchodami i resztkami jedzenia.

Szczur wędrowny: niechciany lokator z kompostownika

Szczur wędrowny to gatunek, którego obecności w ogrodzie zazwyczaj nie chcemy. Choć jest bardziej związany z terenami miejskimi, śmietniskami i kanałami, często pojawia się na obrzeżach miast, w pobliżu domów jednorodzinnych, w tym w ogrodach. Szczególnie lubi miejsca, gdzie może znaleźć łatwy dostęp do pożywienia, np. w pobliżu kompostowników, spiżarni czy szop. Potrafi wyrządzić spore szkody: przegryza kable, uszkadza systemy nawadniania, niszczy opakowania żywności, a jego odchody stanowią zagrożenie sanitarne. Jego obecność jest zazwyczaj bardzo uciążliwa.

Rozpoznaj lokatora: jak zidentyfikować gryzonia w ogrodzie?

Zidentyfikowanie, który konkretnie gryzoń zadomowił się w naszym ogrodzie, może być kluczowe w wyborze odpowiednich metod radzenia sobie z nim. Na szczęście, istnieją pewne ślady, które mogą nam pomóc w tej detektywistycznej pracy.

• Ślady na trawniku: korytarze nornic a kretowiska
  • Nornice: ich obecność zdradzają podziemne korytarze, które mogą powodować zapadanie się fragmentów trawnika. Często nie tworzą one dużych kopców ziemi na powierzchni, a raczej systemy tuneli tuż pod powierzchnią.
  • Krety: to typowe kretowiska charakterystyczne kopce świeżo wyrzuconej ziemi na trawniku. Kret drąży głębsze tunele, a ziemię wypycha na powierzchnię.
• Obgryzione rośliny: kto gustuje w korzeniach, a kto w owocach?
  • Korzenie i cebulki: za podgryzanie korzeni roślin, drzewek owocowych, krzewów oraz zjadanie cebulek kwiatowych najczęściej odpowiadają nornice i karczowniki.
  • Owoce, pędy, nasiona: obgryzaniem owoców, młodych pędy czy wyjadaniem nasion mogą zajmować się myszy, a także wiewiórki.
  • Kora drzew: zimą, gdy brakuje innej roślinności, nornice i karczowniki mogą obgryzać korę z młodych drzewek, co może prowadzić do ich obumarcia.
• Dziury i nory: jak wielkość i lokalizacja zdradzają lokatora?
  • Nornice i karczowniki: ich nory są zazwyczaj mniejsze i często ukryte w gęstej roślinności, pod kamieniami lub w korzeniach drzew. Otwory wejściowe mogą być różnej wielkości, ale często są dyskretne.
  • Myszy: nory myszy są zazwyczaj bardzo małe, często znajdują się w ziemi, pod stertami liści, kamieni lub w szczelinach budynków gospodarczych.
  • Szczury: nory szczurów wędrownych są zazwyczaj większe i głębsze, często zlokalizowane w pobliżu fundamentów budynków, kompostowników lub wzdłuż ogrodzeń. Mogą mieć kilka wejść.